60cm smalspoor en de industrie In Belgie

Smalspoor, tram en light-rail in België
miltrain
Berichten: 94
Lid geworden op: 30 aug 2014, 11:05
Locatie: MTV

60cm smalspoor en de industrie In Belgie

Bericht door miltrain » 08 jul 2015, 10:35

Geen flauw idée of de 60cm smalspoor succes heeft gehad In de belgische industrie ?

Bestaat er een boek daarover, dokumentatie, plannen van fabrieken-indiustrie terreinen, etc ... ?

Reeds dank voor Uw advies


Paul
Berichten: 887
Lid geworden op: 09 feb 2008, 22:57
Locatie: FNU

Re: 60cm smalspoor en de industrie In Belgie

Bericht door Paul » 08 jul 2015, 20:42

In Chassart was er een heel netwerk.
Zie op mijn website http://users.telenet.be/pk/lijnen.htm#131
en zie ook http://www.mig.be/chassart/le_rail.htm

Paul

miltrain
Berichten: 94
Lid geworden op: 30 aug 2014, 11:05
Locatie: MTV

Re: 60cm smalspoor en de industrie In Belgie

Bericht door miltrain » 14 jul 2015, 22:42

dank U Paul !

gysev
Berichten: 501
Lid geworden op: 10 mar 2008, 11:22

Re: 60cm smalspoor en de industrie In Belgie

Bericht door gysev » 15 jul 2015, 08:04

Succes? Absoluut. Alleen is dit onderwerp zo omvangrijk dat je er gemakkelijk een paar dikke boeken mee kan vullen. Maar: de meeste van deze netten lagen op een bedrijfsterrein en waren niet toegankelijk - als je al wist dat er smalspoor lag. In mijn gemeente heb ik bv pas 5 jaar geleden ontdekt dat er een intern 60 cm-net heeft bestaan in een textielfabriek, toen er bij de afbraak sporen tevoorschijn kwamen...

Je mag er van uitgaan dat vrijwel alle steenkoolmijnen, steengroeves en zandwinningen smalspoor gebruikten. Maar ook grote metaalbedrijven, de NMBS-werkplaatsen, het leger, bosbouwbedijven in de Ardennen enz gebruikten smalspoor voor interne transporten. En dan hebben we het nog niet over grote werken waarbij smalspoor werd gebruikt voor de aanvoer van materiaal. Een paar jaar geleden stond in Op De Baan bv een artikel over een geëlektrificeerd (!) 60 cm-net dat in 1903 in Oostende gebruikt werd voor de aanleg van de siertuinen van een hotel.

Paul
Berichten: 887
Lid geworden op: 09 feb 2008, 22:57
Locatie: FNU

Re: 60cm smalspoor en de industrie In Belgie

Bericht door Paul » 15 jul 2015, 10:44

Ook alle steenbakkerijen, in de Rupelstreek bv., hadden zo'n net. Als je tussen Niel en Boom langs de oever van de Rupel fietst, kan je er nog heel wat overblijfsels van zien.

miltrain
Berichten: 94
Lid geworden op: 30 aug 2014, 11:05
Locatie: MTV

Re: 60cm smalspoor en de industrie In Belgie

Bericht door miltrain » 16 jul 2015, 07:35

T'ja inderdaad...

Maar als ik de militaire netwerken vind, ben ik al gelukkig !

Ben nu bezig met de plannen te zoeken van Elsenborn en Beverloo... blijkbaar op het goede 'spoor'
Heb al een 30 oude postkaarten van Elsenborn en het smalspoor netwerk !

Moet ook een getuige interviewen die de kleine 'Elsenborn' trein gebruikt heeft tot begin jaren 50 om naar school te gaan.
Dus is het netwerk niet afgebroken geweest einde 1939.
Misschien in het Kamp zelf, maar niet tussen het kamp en het NMBS station van Sourbrodt.

Tijdens de bouw van forten o.a. waren er ook smalspoor netwerken.
Maar dan wel onder kontrole van de ondernemers.

Klein onderwerp, vele opzoekingen !

Maar bitter weinig in de militaire archieven... :x

gysev
Berichten: 501
Lid geworden op: 10 mar 2008, 11:22

Re: 60cm smalspoor en de industrie In Belgie

Bericht door gysev » 16 jul 2015, 09:25

miltrain schreef:Moet ook een getuige interviewen die de kleine 'Elsenborn' trein gebruikt heeft tot begin jaren 50 om naar school te gaan.
Dus is het netwerk niet afgebroken geweest einde 1939.
Misschien in het Kamp zelf, maar niet tussen het kamp en het NMBS station van Sourbrodt.
Hier moet ik je toch tegenspreken. Dat lijntje werd wel degelijk in 1939 opgebroken en al het materiaal werd geëvacueerd naar Oostende waar het later in Duitse handen viel en verdween. Trouwens, in Elsenborn werd het smalspoor niet gebruikt voor interne transporten zoals in Leopoldsburg. Over de opbraak van dit lijntje bevindt zich nog briefwisseling in de archieven van het legermuseum.

dekooiker
Berichten: 1432
Lid geworden op: 14 okt 2007, 21:09
Locatie: FKI

Re: 60cm smalspoor en de industrie In Belgie

Bericht door dekooiker » 16 jul 2015, 23:00

miltrain schreef:Tijdens de bouw van forten o.a. waren er ook smalspoor netwerken.
Maar dan wel onder kontrole van de ondernemers.

Klein onderwerp, vele opzoekingen !
Bouw van forten?
In 's Gravenwezel lag destijds een smalspoor (meterspoor?) naar Schilde om materiaal van de tramlijn Antwerpen-Hoogstraten/Turnhout te halen.
Ook in Schilde lag een spoor van de huidige N12 door de Belle Vuedreef naar het kasteel van Schilde.
Verder was er ook ter hoogte van de huidige Kempischveldweg een spoorlijn en dat was misschien zelfs normaalspoor.
Ik zoek het één deze dagen op.
De heemkundige kring Scilla heeft hier wat documentatie over.

Het fort van Wijnegem dan weer werd rechtstreeks door NMVB bediend en ook was er een militair normaalspoor tussen Mortsel en Wijnegem, waar nu de zogenaamde Militaire Baan is.
Het fort van Wijnegem werd destijds gesloopt en zo moest de tram niet meer rond het fort; tegenover het fameuze winkelcentrum ligt nog steeds een stuk weiland dat vroeger van het fort deel uitmaakte.
De trein.
Alleen voor durvers.

miltrain
Berichten: 94
Lid geworden op: 30 aug 2014, 11:05
Locatie: MTV

Re: 60cm smalspoor en de industrie In Belgie

Bericht door miltrain » 20 jul 2015, 12:21

Het smalspoor tussen het Kamp en Sourbrodt Station heeft nog bestaan tot begin jaren vijftig volgens de getuige !
Maar het netwerk in het Kamp zelf is opgebroken einde 39/begin 40 blijkbaar.

CFr het archief op het KLM, hebben ze per toeval een plan van het netwerk in het Kamp ?

miltrain
Berichten: 94
Lid geworden op: 30 aug 2014, 11:05
Locatie: MTV

Re: 60cm smalspoor en de industrie In Belgie

Bericht door miltrain » 20 jul 2015, 14:56

gysev,
Voor mij was de smalspoor duidelijk gebruikt in het Kamp van Elsenborn gezien het aantal postkaarten waar wagons goed zichtbaar zijn op verschillende lokaties : aanvoer stro, kolen, munities, voedsel,...

Volgens mij hebben ze het interne netwerk afgebroken en de link tussen het spoorwegstation Sourbrodt en Kamp behouden.
Als ik foto's vindt van de periode na 1945 zal ik deze met plezier delen !

Enig idee waarom alles naar Oostende is overgebracht ?

Buiten de briefwisseling cfr het afbreken van deze lijn, zijn er nog andere dokumenten betreffende de smalspoorlijnen in Elsenborn, Beverloo en/of anderen lokaties ?

Niets in het Moskou archief per toeval gezien ?

Dank U

gysev
Berichten: 501
Lid geworden op: 10 mar 2008, 11:22

Re: 60cm smalspoor en de industrie In Belgie

Bericht door gysev » 21 jul 2015, 13:17

miltrain schreef:gysev,
Voor mij was de smalspoor duidelijk gebruikt in het Kamp van Elsenborn gezien het aantal postkaarten waar wagons goed zichtbaar zijn op verschillende lokaties : aanvoer stro, kolen, munities, voedsel,...
Je moet een onderscheid maken tussen aansluitingen binnen het kamp en echt interne transporten binnen het kamp. Vanuit station Elsenborn werden inderdaad verschillende opslagplaatsen bediend, maar transporten binnen het kamp bv tussen twee loodsen kwamen er niet voor.
miltrain schreef:Volgens mij hebben ze het interne netwerk afgebroken en de link tussen het spoorwegstation Sourbrodt en Kamp behouden. Als ik foto's vindt van de periode na 1945 zal ik deze met plezier delen !
Je zal ze niet vinden omdat de lijn toen niet meer bestond, wat je getuige ook beweert. Ook al zou er tijdens de oorlog nog spoor gelegen hebben (wat volgens mijn bronnen dus niet zo is), zouden die ten laatste tijdens het Ardennenoffensief volledig verwoest zijn geweest. Trouwens, dat hij met dat treintje naar school zou zijn gegaan is gewoon onmogelijk. Burgers mochten er onder geen enkele voorwaarde gebruik van maken. De dienstregeling was bovendien afgestemd op het uitgaansleven van de militairen - niet de meest waarschijnlijke periode van de dag om naar school te gaan...
miltrain schreef:Enig idee waarom alles naar Oostende is overgebracht ?
In 1939 ging de Generale Staf er nog van uit dat ze de tacktiek uit 1914 konden herhalen en dus werd zoveel mogelijk materiaal naar West-Vlaanderen overgebracht. Een grote inschattingsfout zoals later gebleken is.
miltrain schreef:Buiten de briefwisseling cfr het afbreken van deze lijn, zijn er nog andere dokumenten betreffende de smalspoorlijnen in Elsenborn, Beverloo en/of anderen lokaties ? Niets in het Moskou archief per toeval gezien ?
Dank U
Daarin in heel veel te vinden. Ik heb er enkele jaren geleden een paar weken bijna gewoond om alles uit te spitten. Je kan natuurlijk ook wachten op het boek dat TSP gaat uitbrengen over de militaire spoorlijnen. ;-)

miltrain
Berichten: 94
Lid geworden op: 30 aug 2014, 11:05
Locatie: MTV

Re: 60cm smalspoor en de industrie In Belgie

Bericht door miltrain » 22 jul 2015, 01:20

Gysev,

Het netwerk was alleen bestemd voor transport van buiten naar binnen en dus niet intern.
Daar ga ik mee eens !

Ik zal die getuige toch moeten ontmoeten en zien wat ze daarover te vertellen heeft...

Welke archieven moet Ik op het KLM raadplegen om er meer over te weten ?

Wanneer zal TSP het boek uitgeven daar dit oorspronkelijk voor 2014 voorzien was ?

Dank U

gysev
Berichten: 501
Lid geworden op: 10 mar 2008, 11:22

Re: 60cm smalspoor en de industrie In Belgie

Bericht door gysev » 22 jul 2015, 17:28

miltrain schreef:Welke archieven moet Ik op het KLM raadplegen om er meer over te weten ?
Moeilijk te zeggen, want dat zit zeer verspreid. Zoek op verschillende zoektermen maar hou er rekening mee dat het leger tot WO II een grotendeels Franstalig bastion was. Dus naast de naam Elsenborn ook: decauville, voie ferrée, chemin de fer... Er zijn letterlijk honderden archiefstukken over dit onderwerp.
miltrain schreef:Wanneer zal TSP het boek uitgeven daar dit oorspronkelijk voor 2014 voorzien was ?
Momenteel wordt alles in de definitieve layout geplaatst en als het meezit verschijnt het rond de jaarwisseling. Het zal er van afhangen hoe vlot de vertaling naar het Frans verloopt, want de twee versies moeten samen verschijnen.

miltrain
Berichten: 94
Lid geworden op: 30 aug 2014, 11:05
Locatie: MTV

Re: 60cm smalspoor en de industrie In Belgie

Bericht door miltrain » 06 aug 2015, 21:03

Dank U !
Zal mijn 30€ betalen en beginnen zoeken in het archief van het KLM.
In Evere blijkt er (spijtig genoeg daar professioneler) niets meer te zijn daarover.
En zware fout geweest van o.a. het 14-18 achief losgelaten te hebben...

miltrain
Berichten: 94
Lid geworden op: 30 aug 2014, 11:05
Locatie: MTV

Re: 60cm smalspoor en de industrie In Belgie

Bericht door miltrain » 30 aug 2015, 11:24

Laatste info...

Heb onlangs een bezoek gebracht aan het Museum van het Kamp Elsenborn.
Daar hebben ze en paar exemplaren van treintiketten tussen het Kamp en het Station Sourbrodt voor burgens (naam vermeld op het tiket). Dus waren de families van de militaires ook toegelaten op de trein.

Specialist Piet Roovers bevestigd dat het gedemonteerde materiaal naar Kapellen/Hoogboom is (zou) verhuisd (ziin) ?
Als daarvan ergens een spoor te vinden is in het archief ?

Moet absoluut naar het KLM om er meer over te vinden !

Plaats reactie