Het Groot Belgisch Treinen Forum

joverwimp schreef: ↑20 mar 2026, 12:57 In Luxemburg is alle openbaar vervoer gratis, maar toch waren er in 2025 niet minder dan 548 agressies.
(https://www.lesfrontaliers.lu/societe/5 ... luxembourg)

Een expertenraad die de NMBS adviseert over het spoor- en reizigersbeleid kant zich in een officieel advies “expliciet” tegen toegangspoortjes in treinstations. De NMBS wil daarmee zwartrijden tegengaan. Maar volgens de experts bewijzen tal van voorbeelden dat zo’n project – behalve dat het veel geld kost – erg weinig voordelen oplevert.

Het uitgebrachte advies is redelijk vernietigend voor het voornemen van de NMBS om in eerste instantie verschillende grote treinstations in ons land met toegangspoortjes uit te rusten. Vandaag is enkel het treinstation onder Brussels Airport met zulke poortjes uitgerust. Alleen wie een geldig treinticket heeft, kan de poortjes openen en krijgt zo toegang tot deze treinperrons.

Maar het Raadgevend Comité van de Treinreizigers (RCGT) – bestaande uit verschillende mobiliteitsexperts, vertegenwoordigers van mobiliteits- en reizigersorganisaties en ook specialisten van werkgeversfederaties – kant zich nu expliciet tegen de plaatsing van zulke toegangspoortjes, zelfs bij wijze van proefproject.

De poortjes staan nochtans erg hoog op de politieke agenda, al kennen ze tegelijk een bijzonder merkwaardig parcours. Terwijl heel wat politici al jaren aandringen op poortjes, wilde de NMBS er nooit van weten. Omdat het praktisch moeilijk te realiseren valt, veel geld kost, en de NMBS in een vorige studie zelf concludeerde dat de “middelen die ervoor nodig zijn, groter zijn dan de voordelen die de NMBS eruit zou kunnen halen, zowel op commercieel, financieel als sociaal vlak”, aldus een NMBS-studie uit 2023.

Maar onder zachte dwang van de federale regering moet de NMBS dat studiewerk nu overdoen, het eindrapport wordt over enkele weken verwacht. En volgens mobiliteitsminister Jean-Luc Crucke (Les Engagés) is een volledig andere uitkomst niet ondenkbeeldig, zo zei hij onlangs in de Kamer: “De wereld stond sinds 2023 immers niet stil”, aldus Crucke.

Maar alvast de expertenraad die de NMBS adviseert, gaat nu in een recent uitgebracht advies zwaar op de rem staan. In hun “expliciete” afkeuring sommen ze acht redenen op waarom poortjes een slecht idee zijn. Volgens het Raadgevend Comité is het effect van poortjes op zwartrijders “beperkter dan op het eerste gezicht lijkt”. Zwartrijden wordt volgens de experts vooral succesvol aangepakt via meer controle in plaats van via poortjes.

Buitenlandse voorbeelden zouden bovendien aantonen dat poortjes bij gewone reizigers het onveiligheidsgevoel doen stijgen, door het meeglip-gedrag van zwartrijders. Poortjes zijn volgens het Comité daarnaast lastig voor treinreizigers die voor een overstap van perron moeten wisselen. Ze zijn tevens hinderlijk voor mindervaliden, of reizigers met een fiets. Grote stations worden bovendien door buurtbewoners gebruikt als verbindingsweg. Komen er poortjes, moeten zij omlopen. En wat met de vele winkels in stations, die door poortjes niet of moeilijker bereikbaar worden? En dan is er nog de forse kostprijs. Geld dat niet in andere zaken kan worden geïnvesteerd, zoals meer controleurs of frequentere treinen. “Zaken die de reiziger veel meer ten goede komen”, aldus nog het Raadgevend Comité.

Of de regering en de NMBS zelf zich veel aantrekken van het geformuleerde advies? “Het moet besproken worden op de Raad van Bestuur van de NMBS, en er moet door het spoorbedrijf ook een antwoord op worden geformuleerd”, zegt voorzitter Dirk Lauwers, tevens professor Mobiliteit (UA/UGent). Hij beklemtoont dat in het Raadgevend Comité 26 organisaties vertegenwoordigd zijn met heel wat kennis over het openbaar vervoer.

De discussie over poortjes reikt overigens verder dan de NMBS. Ook de Vlaamse vervoersmaatschappij De Lijn gaat, op aandringen van onder meer Vlaams mobiliteitsminister Annick De Ridder (N-VA) poortjes plaatsen aan de in- en uitgangen van de Antwerpse premetrostations. Kostprijs: zo’n 15 miljoen euro. Wat forse kritiek uitlokte bij de vakbonden bij De Lijn én bij reizigersorganisatie TreinTrambus: “Terwijl er tientallen bus- en tramlijnen worden geschrapt wegens onvoldoende middelen, is er plots wél geld voor poortjes.”